รายละเอียด : ไม่มีน้ำไม่มีพระจันทร์

ไม่มีน้ำไม่มีพระจันทร์เรามองเห็นสรรพสิ่งได้เช่นเดียวกับมองเห็นภาพสะท้อนของดวงจันทร์ในน้ำ จิตเปรียบเสมือนน้ำ ดวงจันทร์คือสรรพสิ่ง ภาพสะท้อนของดวงจันทร์ในน้ำคือมายาเซนบอกว่าจิตที่อยู่ในภาวะปรกตินั้นเป็นจิตที่รู้แจ้ง ท่านไม่ต้องไปที่ไหน โลกที่อยู่ในภาวะปรกติคือสวรรค์ ท่านไม่จำเป็นต้องไปที่ไหน สรรพสิ่งล้วนอยู่ที่นี่และเดี๋ยวนี้โอะโชใช้นิทานเซนเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าการยึดติดกับสิ่งที่ไม่จำเป็นนั้นเป็นอุปสรรคต่อธรรมชาติที่อยู่ภายในของเรา การไม่ยึดติดกับสิ่งที่ไม่จำเป็นคือหนทางแห่งการรู้แจ้งในหนังสือนิทานเปรียบเทียบเรื่องนี้แม่ชีขิโยโนะกำลังหิ้วถังน้ำและสังเกตเห็นภาพสะท้อนของดวงจันทร์เต็มดวงอยู่ในถังน้ำ ทันใดนั้นไม้ไผ่ที่ประกอบขึ้นมาเป็นถังเกิดหัก ก้นถังหลุดออกมา น้ำไหลออกหมดภาพสะท้อนของพระจันทร์พลันหายไป... แม่ชีชิโยโนะรู้แจ้งทันทีนิทานเซนเรื่องนี้ถ้าอ่านอย่างผิวเผินแล้วจะดูเหมือนไร้สาระ แต่ความหมายของเซนนั้นไม่สามารถพูดออกมาเป็นคำพูดได้ สามารถบอกเป็นนัยได้โดยใช้นิทานเปรียบเทียบเท่านั้น โฮะโชใช้นิทานเปรียบเทียบเหล่านี้อธิบายข้อบกพร่องของความคิดทั่วไป และเพื่อเสนอวิธีทำให้ตระหนักว่าจริงๆแล้วเราเป็นใคร

---