รายละเอียด : อรุณอัษฎางค์

   เมืองหิรัญปุระ ปกครองโดยท้าวสหัศพัศ กำลังระส่ำระสาย เหตุเพราะพระองค์ถูกวางยาลอบปลงพระชนม์ ดังนั้น ปุษาบุล ธิดาเพียงคนเดียวของท้าวสหัสพัศกับพระนางปภาวดี มเหสีอันเป็นที่รักยิ่ง จึงถูกตามตัวกลับมา หลังจากถูกท้าว สหัสพัศเนรเทศออกจากวังนานถึงสิบปี จากการใส่ร้ายของเหล่าขุนนางชั่ว ป้ายสีว่าพระนางเป็นชู้กับ วรุณ  ปุษาบุล เติบโตในป่ากับพระฤาษี หลังการตายของมารดาในเวลาต่อมา ทั้งยังไม่หายเคืองใจที่ท้าวสหัสพัศหูเบาขับไล่ไสส่งพระนางปภาวดีออกจากเมือง ปุษาบุลจึงต้องกลับไปทำหน้าที่เพื่อช่วย โปษัณ มหามนตรีอาวุโสผู้ภักดีต่อท้าว สหัสพัศ สืบหาคนร้ายที่ปลงพระชนม์บิดา และหวังล้างมลทินให้พระนางปภาวดีผู้เป็นมารดาไปในคราวเดียวกัน โดยมี อาศิร นาคดำผู้เก่งกาจรอบด้าน บุตรชายของโปษัณ ช่วยเหลืออีกแรง อีกทั้งโหรหลวงเคยทำนายว่า ปุษาบุลจะเป็นผู้มีบุญญาธิการ แต่จะเป็นผู้ลบล้างอาณาจักรหิรัญปุระให้สิ้นไป ท้าวสหัสพัศจึงเก็บความกังวลนี้เอาไว้เรื่อยมา  ข้อกล่าวหาปุษาบุลว่าเป็นลูกชู้ ทำให้ ไกรจักร ขุนนางผู้กระหายในอำนาจใช้เป็นข้ออ้างขัดขวางไม่ให้ปุษาบุลได้เป็นพระนางนาคเทวีสืบต่อจากบิดา โดยพยายามปลุกปั้น เจ้าชายกฤตนาท หลานชายของตนให้ได้ขึ้นครองบัลลังก์เสียเอง ปุษาบุลต้องรับศึกหลายทาง ทั้งจากพรรคพวกของไกรจักรที่อ้างว่าเป็นสตรีย่อมไม่อาจปกครองนครได้ แต่นางยังพอคานอำนาจได้ด้วยความช่วยเหลือฝ่ายของโปษัณ ที่ปุษาบุลเองก็ไม่แน่ใจว่าเขาจะเป็นพวกเดียวกับนางจริงๆ หรือไม่ หลายครั้งที่ปุษาบุลคิดอยากกลับไปใช้ชีวิตสุขสงบที่อาศรมดังเดิม แต่เพราะเชื่อมั่นในอาศิรจึงยืนหยัดต่อไป  เพราะปุษาบุลมีใจให้อาศิร แต่อาศิรเป็นคนนิ่งจนไม่สามารถอ่านความคิดได้ ทั้งที่จริงๆ แล้ว อาศิรเองก็มีใจให้ปุษาบุลเช่นกัน เพียงแต่เคยเจ็บเพราะความรักมาก่อนเลยปิดหัวใจ ปุษาบุลและอาศิรช่วยกันสืบหาเบาะแสเรื่องคนวางยาท้าวสหัสพัศ จนพบว่า พระสนมวิลาวรรณ คือคนวางยาตัวจริง นางทำไปเพราะความโกรธแค้นที่ไม่ได้รับรักตอบ เพราะรู้เสมอว่าท้าวสหัสพัศไม่เคยลืมพระนางปภาวดี จึงใช้ปิ่นแทง เข้าที่ดวงใจของท้าวสหัสพัศก่อนปลิดชีพตนเองตาม   ไกรจักรคอยปลุกปั่นว่าปุษาบุลลอบซ่องสุมกำลังเพื่อทำลายบ้านเมือง ส่วนไกรจักรนั้นจับมือขุนนางชั่ว ซ่องสุมรวบรวมกองทัพไว้ในมือจำนวนมาก อาศิรจึงลอบหารือกับโปษัณและวรุณ วางแผนซ้อนแผนหลอกให้ไกรจักรตายใจ นำตัวปุษาบุลออกมาจากวัง ไกรจักรจึงเตรียมสถาปนาเจ้าชายกฤตนาทขึ้นเป็นหุ่นเชิด จนกระทั่งเวลาเหมาะสมอาศิรและปุษาบุลยกทัพกลับไปทวงบัลลังก์คืน ปุษาบุลแสดงหลักฐานว่าไกรจักรและพระนางกิรณาอยู่เบื้องหลังการป้ายสีพระนางปภาวดี ทำให้พระนางพ้นมลทิน ส่วนไกรจักรงถูกบ่วงบาศรัด ไฟลุกท่วมทั่วทั้งตัวสิ้นใจคาบัลลังก์ ปุษาบุลได้รู้ความจริงเรื่องที่ท้าวหิรัญนาคราช (ผู้เป็นปู่) แย่งบ้านเมืองมาจากท้าวกาฬนาคินทร์ แล้วขับไล่พวกนาคดำให้พ้นจากแผ่นดินเลยนึกเสียใจ คิดอยากแก้ไข โดยการคืนบ้านเมืองให้ แต่อาศิรบอกว่าบ้านเมืองนี้ต้องการคนมีคุณธรรมแบบปุษาบุล ซึ่งจะช่วยคุ้มครองให้บ้านเมืองอยู่เย็นเป็นสุขสืบไป เมื่อเรื่องวุ่นวายในราชสำนักผ่านพ้น ปุษาบุลได้ขึ้นครองบัลลังก์เป็นราชินี นางสถาปนาอาณาจักรใหม่นามว่า ‘ศรีศวรปุระ’ อันรุ่งเรือง โดยมีอาศิรเป็นทั้งแม่ทัพผู้จงรักภักดี และเป็นสามีที่มีใจดวงเดียวไว้เพื่อรักปุษาบุลตราบจนชีพมลาย

---