รีวิวโดยสำนักพิมพ์ : Box set โชกุน (เล่ม 1-2)

SHOGUN (โชกุน) นวนิยายอิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมญี่ปุ่นในช่วง ค.ศ. ๑๖๐๐ เรื่องราวเริ่มต้นในช่วงไม่กี่เดือนก่อนเกิดสงครามเซงกิงะฮะระ คือ สงครามแย่งชิงอํานาจทางการเมืองระหว่างไดเมียวแคว้นต่างๆ นําไปสู่การครองอํานาจของไดเมียว “โทะระนะงะ” ประพันธ์โดย เจมส์ คลาเวลล์ ซึ่งได้นําเค้าโครงมาจากเรื่องจริงของ “โทะกุงะวะ อิเอะยะสุ” โชกุนผู้ครองอํานาจยาวนานกว่า ๒ ศตวรรษ (ค.ศ. ๑๖๐๓-๑๘๖๗) โดยการเล่าเรื่องผ่านสายตาตัวละคร จอห์น แบล็กทอร์น “นําร่อง” นักเดินเรือชาวอังกฤษที่เรือเกิดอัปปางบนเกาะญี่ปุ่น ซึ่งตัวละครนี้นําเค้าโครงมาจาก วิลเลียม อดัมส์ (William Adams) นักสํารวจชื่อดังในประวัติศาสตร์ ที่เดินทางมาถึงญี่ปุ่นและได้รับการแต่งตั้งเป็น “ซามูไร”

แม้เรื่องราวใน “โชกุน” จะไม่ถูกตรงตามรายละเอียดของเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ทั้งหมด แต่ เจมส์ คลาเวลล์ก็ได้ถ่ายทอดประวัติศาสตร์ภาพกว้าง เชื่อมประสานกับจินตนาการ และประสบการณ์ของเขา เพิ่มอรรถรส ความสนุกสนานได้กลิ่นอายบรรยากาศของประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น ในสมัย ค.ศ. ๑๖๐๐ ได้อย่างสมจริงและกลมกลืน ตัวละครของคลาเวลล์ส่วนใหญ่มีที่มาที่ไปในประวัติศาสตร์ ผู้ประพันธ์ได้ศึกษาค้นคว้าข้อมูลทางประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่นในยุคศตวรรษที่ ๑๖ ทั้งเรื่องราวรายละเอียดวัฒนธรรมพื้นบ้าน วิถีชีวิต ขนบธรรมเนียมของผู้คนในยุคนั้น รวมไปถึงรายละเอียดอื่น ๆ เช่นวัฒนธรรมทางเพศ วิถีแห่งชนชั้น การจัดระเบียบสังคมศักดินาชนชั้นซามูไร-ชาวนา-ช่างฝีมือ-พ่อค้า บุคคลแต่ละชนชั้นแต่ละฝ่ายใน “โชกุน” ที่ล้วนมาจากโศกนาฏกรรมแห่งชีวิต คลุกคละไปด้วยความรัก ความชิงชัง ความแค้น การช่วงชิงอํานาจตั้งแต่บรรพบุรุษถึงลูกหลาน ต่างใช้เล่ห์เหลี่ยมเชิงชั้นอันสลับซับซ้อน รวมทั้งรักซ่อนเร้นอําพรางของหญิงงามด้วยคมปัญญาและคมดาบ วิถีแห่งบุชิโดที่ฝังอยู่ในสายเลือดซามูไร พิธีชะโนะยุ ศิลปะการชงชาแบบดั้งเดิม อันเป็นศาสตร์ และศิลป์แห่งนิกายเซน เราจึงกล่าวได้ว่า นี่คือมหากาพย์แห่งนวนิยายอิงประวัติศาสตร์และเป็นตําราพิชัยสงครามของญี่ปุ่นเลยทีเดียว

นิติ ตรีเกษม (บรรณาธิการ)